ECB zorgt voor rust op rentemarkten

oktober 2017
Rik Klerkx Cardano Portfolio management

De ECB heeft donderdag 26 oktober besloten het aankoopprogramma (QE) weer een stapje af te bouwen en renteverhogingen verder voor zich uit te schuiven. Met het besluit om het programma nog te verlengen tot september 2018 komt er de komende tijd in ieder geval rust op de rentemarkten. Bij het uitblijven van externe schokken kan de Europese economie zich in deze periode verder herstellen. Medio volgend jaar zal blijken of dit ECB-besluit effect heeft gehad en wat de volgende zet van ECB-president Draghi zal zijn.


    

Compromis

De beslissing om QE af te bouwen komt niet als een verrassing en ligt in lijn met de aankondiging in december 2016 dat het aankooptempo van 80 naar 60 miljard daalt. Officiële aanleiding voor het huidige besluit is de sterkere economische groei, maar de potentiële verstorende werking van QE en de afnemende beschikbaarheid van obligaties spelen ongetwijfeld mee. Alles wijst erop dat dat de aanpak zeer voorzichtig is. Die voorzichtigheid komt voort uit factoren als de deflationaire werking van de sterke euro, een gebrek aan herstel in inflatie en het precair herstel in de schuldhoudbaarheid van Zuid-Europese landen. Kennelijk is er een compromis gesloten tussen voor- en tegenstanders van normalisaties van het monetair beleid.


Pensioenfondsen profiteren wellicht

De terughoudendheid in de aanpak is zelfs wat groter dan gedacht, waardoor de rente en de euro kort na het besluit licht daalden. Maar de swaprentes zijn nog ver verwijderd van de dieptepunten van begin 2015 en midden 2016 langzaam omhoog. Tot de nieuwe einddatum van het programma in september 2018 dichterbij komt, zal de ECB het trage herstel van rentes dus niet in de weg staan. We houden dan ook rekening met het scenario dat pensioenfondsen hiervan kunnen profiteren, zij het mondjesmaat. Als er volatiliteit optreedt dan zal dat andere oorzaken dan de ECB moeten hebben.


Lering uit aanpak VS

Bij de besluitvorming over QE is waarschijnlijk lering getrokken uit de aanpak in de VS, waar QE snel werd afgebouwd. Dat zorgde voor sterk stijgende rentes, het zogenoemde Taper Tantrum. Hoewel Draghi aangaf dat de vergadering eensgezind was, zullen de notulen daar over een paar weken meer licht op laten schijnen.